🖋➰🖋➰🖋➰🖋
Αναδημοσίευση αποσπάσματος από άρθρο του:https://raffaellopalandri.wordpress.com/2026/03/07/book-of-the-day-marx-in-the-anthropocene/
Το σημερινό
βιβλίο της ημέρας είναι
το «Ο Μαρξ στην Ανθρωπόκαινο», γραμμένο από τον
Κόχεϊ Σάιτο το
2022 .
Ενώ πολλοί μελετητές του Μαρξ παραμένουν περιορισμένοι στην ερμηνεία του κειμένου, ο Σάιτο συνδέει τις ημιτελείς οικολογικές έρευνες του Μαρξ με τις παρούσες πλανητικές κρίσεις, ιδίως την κλιματική κατάρρευση, την απώλεια βιοποικιλότητας και τις δομικές αντιφάσεις του παγκόσμιου καπιταλισμού.
Ο Σάιτο αμφισβητεί αυτήν την εικόνα υποστηρίζοντας ότι η μεταγενέστερη έρευνα του Μαρξ υποδηλώνει μια βαθιά μετατόπιση στην έμφαση: αντί να γιορτάζει την ατελείωτη βιομηχανική επέκταση, ο Μαρξ αναγνώριζε όλο και περισσότερο τα οικολογικά όρια που επιβάλλονται από τα φυσικά συστήματα και τις καταστροφικές συνέπειες της καπιταλιστικής συσσώρευσης.
Για τον Μαρξ, οι ανθρώπινες κοινωνίες επιβιώνουν ανταλλάσσοντας συνεχώς ύλη και ενέργεια με τον φυσικό κόσμο: η γεωργία αφαιρεί θρεπτικά συστατικά από το έδαφος, η εργασία μετατρέπει τα φυσικά υλικά σε εμπορεύματα και τα οικοσυστήματα αναγεννούν τις απαραίτητες συνθήκες για τη συνέχιση της ζωής.
Υπό προκαπιταλιστικές συνθήκες, αυτή η μεταβολική ανταλλαγή, αν και ατελής, παρέμεινε σχετικά κυκλική.
Ο καπιταλισμός, ωστόσο, διαταράσσει τον κύκλο.
Η βιομηχανική γεωργία εξάγει θρεπτικά συστατικά από το αγροτικό έδαφος και τα μεταφέρει στην αστική κατανάλωση, ενώ τα απόβλητα και η ρύπανση συσσωρεύονται αντί να επιστρέφουν στους οικολογικούς κύκλους.
Ο Μαρξ περιέγραψε αυτή τη ρήξη ως μεταβολικό ρήγμα – μια διακοπή στις φυσικές διεργασίες που στηρίζουν τόσο τις ανθρώπινες κοινωνίες όσο και τα οικοσυστήματα.
Η κλιματική αλλαγή, η μαζική εξαφάνιση, η εξάντληση του εδάφους και η οξίνιση των ωκεανών αντανακλούν όλες τις σωρευτικές επιπτώσεις της βιομηχανικής παραγωγής και κατανάλωσης.
Η καπιταλιστική παραγωγή συμπιέζει τους χρονικούς ορίζοντες, δίνοντας προτεραιότητα στο βραχυπρόθεσμο κέρδος έναντι της μακροπρόθεσμης οικολογικής σταθερότητας.
Τα δάση κόβονται πιο γρήγορα από ό,τι μπορούν να αναγεννηθούν, τα ορυκτά καύσιμα καίγονται πιο γρήγορα από ό,τι οι γεωλογικές διεργασίες μπορούν να τα αντικαταστήσουν και το γεωργικό έδαφος εξαντλείται πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να αναγεννηθεί.
Στις καπιταλιστικές οικονομίες η ανάπτυξη καθοδηγείται από την αδιάκοπη επιδίωξη του κέρδους, που απαιτεί συνεχώς αυξανόμενη παραγωγή, κατανάλωση και εξόρυξη πόρων.
Ωστόσο, σε έναν πεπερασμένο πλανήτη, η άπειρη ανάπτυξη είναι φυσικά αδύνατη. Όσο η παραγωγή παραμένει οργανωμένη γύρω από το κέρδος και τον ανταγωνισμό, τα οικολογικά όρια αναπόφευκτα θα παραβιάζονται.
Η παραγωγή πρέπει να μετατοπιστεί από αγορές προσανατολισμένες στο κέρδος σε συστήματα οργανωμένα γύρω από την ανθρώπινη ανάγκη και την οικολογική βιωσιμότητα.
Αυτό περιλαμβάνει την επέκταση των κοινών αγαθών, τη μείωση των ωρών εργασίας, τη μείωση των σπάταλων βιομηχανιών και την ιεράρχηση μορφών παραγωγής που αναγεννούν αντί να εξαντλούν τα φυσικά συστήματα.
Κρίσιμο είναι ότι ο Saito ασχολείται επίσης με τη γεωπολιτική διάσταση της οικολογικής κρίσης. Η ιστορική ευθύνη για την κλιματική αλλαγή βαρύνει σε μεγάλο βαθμό τα βιομηχανικά έθνη, των οποίων ο πλούτος χτίστηκε μέσα από αιώνες κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων και αποικιακής εξόρυξης.
Ωστόσο, οι πιο σοβαρές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής υποβάθμισης βιώνονται στον Παγκόσμιο Νότο. Η αποανάπτυξη στις πλούσιες χώρες γίνεται επομένως ζήτημα παγκόσμιας δικαιοσύνης.
Η μείωση της υπερβολικής κατανάλωσης στις εύπορες κοινωνίες δημιουργεί οικολογικό χώρο για τις φτωχότερες περιοχές να επιδιώξουν μορφές ανάπτυξης που καλύπτουν βασικές ανθρώπινες ανάγκες χωρίς να αναπαράγουν την καταστροφική πορεία του βιομηχανικού καπιταλισμού.
Το πλήρες άρθρο 👇
Ανακάλυψε περισσότερα από guchellas.com Global Union of Citizens
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
guchellas.com Global Union of Citizens 